Een liveaboard in de Malediven draait om ritme. Wakker worden met het geluid van de zee die zacht tegen de scheepsromp klotst, de geur van zout water, het ophalen van het anker. De dagen verlopen volgens een vast patroon: eten, duiken, rusten, en… weer duiken. Het leven aan boord draait volledig om de oceaan. Wie aan boord stapt bij de The True Maldives, weet dat er geen haast meer is, geen vaste grond, geen verkeer, alleen zee en af en toe een eiland aan de horizon.
Tekst: Raymond Wennekes Foto’s: Raymond Wennekes
De reis met The True Maldives start bij het North Malé-atol, in het midden van de Malediven. Daar liggen de eerste duiklocaties, dichtbij de hoofdstad en de luchthaven, maar toch al ver genoeg om de drukte te ontlopen. Je komt vroeg in de ochtend aan op de luchthaven van Malé waar de bemanning van The True Maldives op je staat te wachten. De dhoni, een traditionele Maldivischeboot, brengt ons naar de grotere liveaboard. Deze ligt in de haven van Malé. Na een korte ontspanning aan boord begint de briefing. De hutindeling wordt besproken en vervolgens zetten we het duikmateriaal op de dhoni in elkaar. Zodra dit gedaan is, vertrekt de boot uit de haven. De dhoni volgt met duikflessen en uitrusting. De bemanning werkt soepel samen; iedereen weet wat er moet gebeuren. Vanaf het eerste moment is duidelijk dat deze reis tot in de puntjes is georganiseerd.
Groot zeeleven
De route voert zuidwaarts langs vier atollen: North Malé, South Malé, Vaavu Atol en Ari Atol. Elk gebied heeft zijn eigen kenmerken.
North Malé is bekend om de manta cleaningstations, plekken waar manta roggen zich laten schoonmaken door poetsvissen. South Malé en het Vaavu Atol staan juist bekend om hun sterke stromingen, deze trekken veel groot zeeleven aan. In het Ari Atol is de kans groot om walvishaaien tegen te komen, vooral bij rustig weer en goed zicht.
Wat The True Maldives onderscheidt van andere operators, is de manier waarop ze hun routes plannen. De meeste liveaboards varen in dezelfde richting en volgens een vast schema. Daardoor liggen er vaak meerdere schepen tegelijk bij populaire duikplaatsen. Deze organisatie kiest juist de omgekeerde route, waardoor ze de drukte ontlopen. Duiken in kleine groepen, zonder andere boten in zicht, maakt een groot verschil. Er heerst een heerlijke rust onder water, waardoor de kans om de zeedieren ongestoord te observeren veel groter is.
Checkdive met een flinke bonus: manta’s!
De eerste duik is de alom bekende checkdive. Deze is bedoeld om te wennen aan de duikuitrusting en de hoeveelheid lood te controleren. De onderwaterfotografen oefenen vast met de instellingen van de camera. Toch wordt het al snel bijzonder, bij een cleaning station zweven vier manta’s langzaam, kalm en speels rond elkaar!
Ze trekken zich niets aan van de duikers die op afstand toekijken. Het water is helder, de watertemperatuur is aangenaam. De toon van de reis is gezet: dit is de wereld van grote dieren, stroming en heerlijk tropisch water. In de dagen daarna volgen duiken met nóg meer actie. De boot vaart naar de kandu’s, zogenaamde channels; doorgangen tussen de eilanden en de open oceaan. Hier stroomt het water vaak hard en dat trekt grote soorten aan. Zwartpuntrifhaaien patrouilleren langs de rand van het rif. Duikers gebruiken rifhaken om zich op hun plek te houden en kijken uit over het blauw.
De gidsen geven aanwijzingen via handsignalen en zorgen dat de groep bij elkaar blijft. Stromingsduiken vragen een kleine beetje concentratie en enige ervaring, maar het levert veel op. Elke minuut is er iets te zien. Aan boord van de dhoni worden na de duik direct prachtige verhalen vertelt, terwijl de duikspullen worden opgeborgen. Eenmaal aan boord van de liveaboard komt de geur van vers eten uit de kombuis. De dhoni vaart gelijk weer weg om de duikflessen voor de volgende duik te vullen, zonder dat de gasten te veel gestoord worden door het geluid van de compressor. De dagen lijken op elkaar, maar geen duik is hetzelfde. De zee verandert voortdurend van kleur en stemming. Soms helderblauw en kalm, soms troebeler maar vol stroming en leven.
Spectaculaire nachtduik!
’s Avonds verandert de sfeer aan boord. Zodra het donker wordt en de boot voor anker ligt, hangt de bemanning een krachtige lamp aan de achterkant van de boot, net boven het water. Het licht trekt plankton aan en dat trekt weer groter zeeleven. In het begin zijn het vooral pijlinktvissen en kleine visjes. Niet veel later verschijnen ook de eerste verpleegsterhaaien die rondjes zwemmen onder de lamp. Op sommige avonden duiken ook manta’s op, die dicht onder het wateroppervlak cirkelen om zich te voeden. Met wat geluk komt er zelfs een walvishaai langs. Het prachtige, maar enorm grote dier beweegt langzaam. Hij opent zijn bek vlak onder de lamp, waar de hoeveelheid plankton het grootst is, en filtert zo water vol plankton.
Het dier glijdt daarna bijna achteloos door de lichtbundel om een paar minuten later weer terug te komen en hetzelfde ritueel te volgen. Dit kan soms een kort moment zijn van twee of drie rondes, maar het kan ook uren duren. De combinatie van stilte in de nacht, het licht van de lamp en zo’n walvishaai van dichtbij is indrukwekkend en betoverend. Ik kan uren staren naar het water waar alles in beweegt en soms niks in gebeurt. Óf waar alles als een onwerkelijke opeenvolging van ontmoetingen plaatsvindt die je nooit meer vergeet. Het zijn geen geplande ontmoetingen; niets wordt hier gegarandeerd! Maar dat maakt het juist zo spannend.
De duikers zitten vaak urenlang op het achterdek, verhalen vertellend, onder het genot van een drankje en turend in het licht. Soms gebeurt er niets, soms ineens alles tegelijk en het kan ook zo weer voorbij zijn. Eén ander hoogtepunt van de reis is de nachtduik met manta’s. De lamp wordt weer boven het water geplaatst en zodra de eerste manta zich laat zien daalt de groep af. Op ongeveer tien meter diepte vormen ze op de zandbodem een halve cirkel.
De duiklampen worden omhoog gericht, zodat het plankton zich ook verzamelt in de lichtbundels. De manta’s blijven niet alleen aan de oppervlakte, maar het plankton in de lichtbundels zorgt er ook voor dat ze vlak over de duikers heen zwemmen. Soms zijn het er drie of vier tegelijk. De dieren bewegen rustig en gecontroleerd. Het is een ervaring die bijblijft, ook bij duikers die dit al vaker meegemaakt hebben.
BBQ op een onbewoond eiland
Wanneer het weer het toelaat is er een mogelijkheid voor een BBQ op een onbewoond eiland. Dit is een gezellige en geweldige manier om even uit het ritme van de boot te zijn. De bemanning bereidt alles tot in de puntjes voor. Wanneer de groep aan land stapt staat er een prachtig gedekte tafel en een mooie van zand gemaakte manta of walvishaai op het strand. Daarna is er natuurlijk heerlijk verse vis en vlees van de BBQ en wordt er tot laat in de avond gelachen onder de maan en prachtige sterrenhemel met het zand tussen de tenen.
Nog meer walvishaaien!
De volgende dag vormt het Ari Atol het sluitstuk van de route. Hier draait het vooral om walvishaaien. De bemanning volgt meldingen via de radio, zodra een dier wordt gespot gaat het snel. De dhoni brengt de groep naar de juiste plek, iedereen springt in het water en dan is het afwachten. Helaas is het ook vaak druk met snorkelaars, maar soms heb je geluk en komt uit het blauw langzaam een enorme schaduw tevoorschijn… met haar kenmerkende stippen, de brede staart, de rustige slag van de vinnen. De walvishaai beweegt langzaam, filtert plankton en lijkt zich nauwelijks bewust van de mensen in haar buurt. Het zijn vaak korte ontmoetingen, maar ze maken de reis compleet. Niet elke groep heeft geluk, want het blijft de vrije natuur. Maar wie haar ziet, vergeet haar nooit meer! Zeker niet als je als onderwaterfotograaf er ook nog een mooie foto van weet te maken.
Felle kleuren
Naast de grote ontmoetingen is er onder water ook volop klein leven. Rifvissen in alle kleuren, felgekleurde anemonen, veel murenes en schildpadden. Soms wordt er een hengelaarsvis gespot of komt er een groep adelaarsroggen voorbij. De afwisseling tussen dynamische kanaalduiken en rustige rifduiken houdt het interessant. Ook voor een groep duikers met verschillende ervaringsniveaus. Tijdens de reis wordt ook zichtbaar hoe kwetsbaar het ecosysteem is. Niet elk rif is even gezond. Sommige plekken tonen nog sporen van koraalverbleking door warm water, andere zijn juist weer levendig en herstellend.
De duikgidsen vertellen hoe het koraal langzaam terugkeert, hoe jonge kolonies zich hechten op oude structuren, en hoe belangrijk het is om respectvol te duiken. Aanraken of opstijgen op koraal is uit den boze.
Een liveaboard met The True Maldives is geen luxecruise, maar een goed georganiseerde expeditie. Er is tijd, ruimte en aandacht voor iedereen. Juist die kleinschaligheid maakt de ervaring persoonlijk. Ze organiseren ook speciale trips die volledig in het teken staan van onderwaterfotografie en het verbeteren van je fotografieskills. Naar mijn mening blijven de Malediven één van de mooiste duikbestemmingen ter wereld. De helderheid van het water, de diversiteit aan leven en de afwisseling van duikstekken zijn uniek. Tegelijk herinnert elke duik eraan hoe kwetsbaar deze wereld is.
De zee is prachtig, maar absoluut niet vanzelfsprekend. Wie hier duikt, ziet wat er te beschermen valt. En na elf dagen aan boord, wanneer de hoogbouw van Malé weer te zien is aan de horizon en de boot weer aanmeert in de haven, voelt het vasteland vreemd aan. Het geluid van verkeer klinkt hard, de lucht ruikt anders. Maar onder de oppervlakte, ergens tussen de atollen, blijven de manta’s, haaien en walvishaaien hun rondjes zwemmen. En dat is precies waarom ik telkens hiernaartoe zal terugkeren!
The True Maldives
The True Maldives vaart geen vaste route. De koers wordt bepaald door de aanwezigheid van grote zeedieren en de speciale wensen van gasten. Tijdens de 11-daagse liveaboard reis worden er elke dag drie duiken gemaakt. Er is ruimte voor maximaal 20 gasten aan boord, wat zorgt voor een intieme en persoonlijke ervaring. Op het dek wordt gegeten en ontspannen. De maaltijden zijn bereid met verse ingrediënten en gevarieerd, met veel rijst, groente, vis en fruit. De gidsen van The True Maldives zijn ervaren en goed op elkaar ingespeeld. Ze kennen de riffen, weten waar de stromingen draaien en welke plekken kansrijk zijn op bepaalde tijden van het jaar. Hun briefings zijn duidelijk en praktisch. Veiligheid krijgt veel aandacht, maar zonder overdreven nadruk.
