Duiken op Gozo? Doen zeg ik! Het is er geweldig vanwege de spectaculaire onderwaterlandschappen en bijzondere duiklocaties. Het zustereiland van Malta biedt een mix van grotten, wrakken en ondiepe riffen. Allemaal met een uitstekend zicht en warme watertemperaturen. Samen met het team van Gozo Dive St Andrews ga ik op avontuur!
Tekst: René Lipmann Foto’s: René Lipmann
Tik! En nog een keer, tikkie. Huh, wat nu? Zo grappig! Een korte aanraking, meer is het niet. Maar toch! De octopus die verscholen gaat in de rotswand van de Blue Hole maakt gewoon contact. Langzaam draait hij zijn arm rond de uitgestoken vinger van mijn buddy. Het is zo‘n beetje regel nummer één die we leren tijdens de Open Water duikcursus: je moet dieren onder water niet aanraken. Respecteer de dieren, houd voldoende afstand en observeer ze van een afstand. Maar deze nieuwsgierige octopus heeft dat duidelijk allemaal niet meegekregen.
Ik waan me even figurant in My Octopus Teacher, een natuurdocumentaire over de ongewone vriendschap tussen een filmmaker en een gewone octopus. De film volgt Craig Foster, die dagelijks gaat duiken en de octopus bijna een jaar lang observeert. Hij raakt gefascineerd door het dier en leert van haar de geheimen van de onderwaterwereld. Maar mijn buddy is Tommy Kudo, duikinstructeur van Gozo Dive St Andrews en zeker niet Craig. Tommy laat mij deze week de geheimen van Gozo zien. Geloof me, dat zijn er te veel voor een week!
Iconische duiklocatie
Ik kijk om me heen. Aan de oppervlakte zie ik, door een onderwaterboog, zwemmers en snorkelaars die zich uitstekend vermaken in het natuurlijke zwembad van de Blue Hole. De duiklocatie is een natuurlijke, diepe cirkelvormige rotsformatie. Het zinkgat is ontstaan door de eeuwenlange invloed van regen, wind en golven. Een spectaculaire omgeving met veel leven en lichtinval, waardoor het een populaire duikstek is. De Blue Hole bevindt zich dicht bij de plek waar de iconische Azure Window stond.
De natuurlijke brug – ooit 50 meter hoog – mag dan tot teleurstelling van veel toeristen ingestort zijn, voor duikers geeft het een extra dimensie aan deze toch al bijzondere locatie. Het rif is dan ook omgedoopt tot Azure Reef. Inmiddels zweeft Tommy over bizar grote rotsblokken. Zo ver als ik kan kijken met het goede zicht, alleen maar enorme brokstukken. Echt te gek! Ik zwem door voor een overzichtsfoto met Tommy op de achtergrond.
Krijg nou! Het is net of hij de Streif in Kitzbühel afdaalt, deze zwarte piste is een van de steilste en gevaarlijkste afdalingen ter wereld. Ik besluit dat ik de naam The Azure Alps toepasselijker vind. Het is net alsof we boven de bomengrens in de Alpen duiken. Ruig, kaal, maar je voelt en ervaart gewoon de intense kracht van de natuur. O ja… er is een wandeling van ongeveer 200 meter nodig om bij de Blue Hole te komen. Het zweet zal in je duikschoentjes staan, maar het duiken maakt het de wandeling met alle uitrusting meer dan waard!
Sprankelend lichtspel
Surrealistisch, een ander woord komt niet in mij op. Een lichtkring van blauw licht schijnt me tegemoet. Na een oppervlakte interval maken we een twee duik. ‘Zeg maar nee, dan krijg je er twee’ is hier van toepassing. Hoe is het mogelijk! Op steenworp afstand van geologisch wonder nummer één – de Blue Hole – bevindt zich een tweede wonder, de Inland Sea. Een op natuurlijke wijze ontstaan zoutwatermeer, dat door middel van een smalle diepe tunnel van 80 meter lang verbonden is met de Middellandse Zee.
En in die tunnel zweven Tommy en ik. Het zonlicht dat door de opening schijnt, weerkaatst prachtig op het heldere water en de ruige rotswanden, waardoor een sprookjesachtige sfeer ontstaat. Ik ben betoverd. Het geluid van een motor brengt me weer met beide voeten op aarde. We hebben het rijk niet alleen! Boven ons hoofd varen traditionele vissersbootjes met aan boord toeristen voor sightseeingtrips naar de grotten en de kliffen. Let goed op je drijfvermogen! Een opstijging kost je letterlijk de kop.
Het kleine vissersplaatsje Xlendi
Pssssshhhtt… Met een plons spring ik vanaf de boulevard in het blauwe zeewater. Oooh man. Wat voelt dit zalig na de intensieve duiken. Xlendi, waar we verblijven, is een klein vissersplaatsje aan de zuidwestkust van Gozo. De perfect ingesloten baai is omringd door hoge kliffen die het thuis vormen van duizenden zeevogels. Op de klif loopt een wandelpad. Wanneer je dit volgt kom je na 10km uit bij de Blue Hole en Inland Sea. Ik snak naar een goede cappuccino en klim via de zwemtrap het water uit. Ik strijk neer bij Beach bar Terrazzo, één van de gezellige hangout in Xlendi.
Vanaf het terras kijk je uit op de de Xlendi Tower uit de zeventiende eeuw, die ooit werd gebruikt om vijanden vroegtijdig te spotten. De baai is een geliefde plek om te zwemmen, suppen, duiken, snorkelen en te ontspannen aan het water. De vele bankjes, zwemtrappen en duikplank worden goed gebruikt. De geluiden van het water, aangename temperaturen, overal vrolijke gezichten, het mooie uitzicht: het zorgt voor een ontspannen sfeer. Het duikcentrum van Gozo Dive St Andrews is nauwelijks 150 meter hier vandaan. Het gloednieuwe Gozo Dive Residence appartement waar wij verblijven, is nog dichterbij. Het heeft een adembenemend uitzicht op de baai en de zee. Vanavond eten we bij Sapana Indian Cuisine dat bekend staat om zijn heerlijke traditionele Indiase gerechten. Alles tezamen heeft het de charme en schoonheid van een mediterraan paradijs. Hier houd ik het voorlopig wel vol!
Een, twee, drie, maar liefst vier wrakken!
‘Heb je een foto in je hoofd voor wrak van de MV Karwela?’ vraagt Tommy. We kijken uit over het water bij Xatt l-Ahmar. Op deze locatie heb je keuze uit maar liefst vier verschillende wraken om op te duiken! En ook nog eens eenvoudig vanaf de kant. De MV Xlendi, MV Cominoland, MV Karwela en een recent afgezonken olietanker de MV Hephaestus. Het laatste wrak is door zijn diepte extra aantrekkelijk voor tech duikers. ‘Zeker!’ antwoord ik. ‘Ik weet dat in het midden van het wrak een fotogenieke trap is die naar het benedendek leidt, dat verlicht wordt door patrijspoorten. Waar jij dan langzaam vanaf zweeft.’ stel ik voor. ‘Ha ha, doen we!’ roept hij.
‘Het doet me denken aan de beroemde ‘I‘m flying’ scene uit de film Titanic waar Kate Winslet met haar armen wijd gespreid aan de reling staat.’ Tommy gaat me voor onder water en al snel dringen we het wrak binnen. Ik daal de mooie trap af. Het schip had een vergunning voor het vervoer van achthonderddrieënzestig passagiers op dagtochten rond Malta. Nee, ik ben niet bepaalt de eerste ‘passagier’ hier!
Comino, een eiland uit een andere wereld
Ik zie een onwerkelijke felblauwe baai, zo turquoise heb ik nog nooit gezien. Welkom bij de Blue Lagoon in Comino. Eén van de mooiste plekken van Europa! Helaas ook één van de drukstbezochte van Malta. Aan boord van de boot Divemania van Gozo Dive hebben we andere plannen; we zijn op weg naar het wrak van de P31 en Comino caves. Deze duiklocatie bestaat uit een reeks grotten, tunnels, bogen en doorzwemmogelijkheden die zich door de indrukwekkende kliffen in de oostelijke hoek van Comino slingeren. Het grommende geluid van de motor verstomd, we gaan voor anker op korte afstand van de grotten. Tommy en ik liggen als eerste in het water, een school zeebrasems heet ons welkom. De zandbodem is zo wit dat ik bijna naar een zonnebril verlang. Enigszins verblind zoek ik naar de opening in de wand van de klif.
Als mijn ogen gewend zijn betreden we een andere wereld. Dit is echt een speeltuin voor mij. We hebben alle tijd. De diepte is slechts 10 meter, ideaal voor onderwaterfotografie vanwege de mooie lichtinval en het gevarieerde onderwaterleven. Het is een echte kruip-door-sluip-door tocht, geschikt voor duikers van alle niveaus, inclusief beginners. Je ziet vrijwel de hele duik ergens dansende lichtbundels naar binnen dringen. Een mooie opstap om te ervaren of er een grotduiker in je schuilt!
De grot buigt zachtjes naar rechts. Ik zie twee kleinere uitgangen en neem de route aan de rechterkant, een klein gat dat zich dan opent in een grotere ruime grot, en dan uiteindelijk in de open zee. Bij het verlaten van deze grot verschijnt als een bliksemflits de ‘Z’ van Zorro. Ik zie het Zorro gewoon doen. Drie snelle halen met zijn rapier en hupsakee, daar is het merkteken van gerechtigheid. Deze ongebruikelijke uitsnijding in de rotswand creëert een verbazingwekkend effect en zorgt natuurlijk voor geweldige foto’s.
P31, goed bewaard patrouillebootwrak
Mijn eerste wrakduikervaring was nogal bijzonder. Vol verwachting voer ik met de duikclub op een zonnige zondag de haven van IJmuiden uit. De Noordzee op richting het wrak van de Leliegracht. Ik kreeg een ervaren buddy toegewezen en was erg nieuwsgierig naar deze duik. Spannend! We daalden langs de shotline af en we doken links en rechtsom, maar mijn buddy had het wrak gemist. Wat was ik teleurgesteld! Ik moet eraan terugdenken terwijl we richting de P31 afdalen.
Op Gozo overkomt je dit niet. Ik kan het tweeënvijftig meter lange wrak vrijwel volledig overzien. Mooi rechtop ‘geparkeerd’, schiet door mijn hoofd. De P31 is een voormalige patrouilleboot die opzettelijk is afgezonken als kunstmatig rif. Niet te verwarren met het zusterschip de P29, die op de bodem ligt bij de veerbootterminal Cirkewwa.
Heb je net je Open Water brevet behaald en wil je een eerste wrakduik maken? Dan kun je hier een hoop lol beleven. Durf jij het mentaal aan om een wrak te betreden? Dit is een mooie opstap naar het ‘echte werk’. Voorafgaand aan de sloop is het schip volledig gestript. Deuren, ramen, luiken en motoren werden verwijderd om het wrak zo veilig mogelijk te maken.
Uiteraard dringen Tommy en ik via de achtersteven het wrak binnen. Op ons gemak zwemmen we van het ene ruim naar het andere om bij de boeg richting het dek op te stijgen. Hier spot ik een purperen zeenaaktslak, hangend aan zijn voedsel. Ik geef Tommy een signaal. Over de bodem kronkelt een murene. Zijn gele stippenpatroon is prachtig! Het wrak trekt inderdaad divers leven aan.
Adrenalinekick op de mountainbike
Pang! Er schiet een steen onder mijn achterband vandaan als ik aanzet voor de steile klim bij Sanap Cliffs. Ik moet even op de pedalen staan. Geloof me. hier kan Mathieu van der Poel nog een puntje aan zuigen. Ik moet wel bekennen dat er ondersteuning op mijn fiets zit… dat ben ik niet gewend van mijn gravelbike. Ik doe in Nederland alles op stamppot en rijd zonder accu. Het pad met grotere en kleinere stenen gaat dicht langs de rand van de hoge klif, beneden baadt de Middellandse Zee in het zonlicht. Wat een panoramisch uitzicht, ik zie in de verte Comino en Malta liggen. De enorme omvang van de kliffen en de diepte van het water zijn verbluffend. Er was ook weinig voor nodig toen Mark Busuttil van Gozo Dive mij uitnodigde voor deze uitdagende tocht. Dit is Gozo op zijn puurst! Een aantal duikinstructeurs hebben vrij en sluiten zich enthousiast bij ons aan. Het is mijn laatste dag op het eiland, duiken zit er niet meer in. De hoogste tijd voor een verkenning boven water.
Wat een goed idee van hem om dat met een mountainbike te doen, vraag ernaar wanneer je hier bent! De afdaling naar beneden geeft me een adrenaline stoot. Dansend over de keien bereiken we een relaxt gravelpad en fietsen richting de basiliek van Ta’ Pinu, een belangrijk nationaal heiligdom op Gozo. De basiliek is prachtig, binnen vind je kleurrijke mozaïeken en een indrukwekkend altaar. Wij steken vanuit de basiliek de weg over en Mark schiet een pad op dat leidt naar de heuvel Ta‘ Ghammar. Langs het pad staan marmeren standbeelden die het verhaal van de kruisiging en wederopstanding van Jezus weergeven.
Het is eigenlijk de bedoeling dat je deze kruisweg al biddend op je blote knieën aflegt. Succes zou ik zeggen! Gelukkig is het al Pasen geweest. We fietsen vlot naar de top van de heuvel op 170 meter hoog. Wat onwerkelijk, hier bevindt zich een amfitheater dat een prachtig 360° uitzicht biedt over het eiland. ‘Mark! Ik kan het allemaal niet meer in mij opnemen! Weer zo’n parel waar het eiland patent op lijkt te hebben.’ Ik kijk hem aan en zie dat hij net zo hard geniet als ik!
Hoe bereik je Gozo?
Vanaf Schiphol duurt de vlucht 3 uur. Om Gozo te bereiken, neem je vanuit Malta de ferry, de oversteek duurt ongeveer 20 minuten.
Wanneer?
Gozo is zo wel voor beginnende als ervaren duikers een interessante duikbestemming. De beste reistijd is van april tot oktober, maar je kan het hele jaar rond duiken op Gozo. In de zomer kan de watertemperatuur oplopen tot 26 graden Celsius.
Duikcentrum Gozo Dive St Andrews
Gozo Dive St Andrews ligt op een steenworp afstand van de Middellandse Zee in de schilderachtige baai van Xlendi. Het gezellige SSI duikcentrum van Mark Busuttil bestaat al ruim 30 jaar en staat bekend om zijn vriendelijke en professionele team van instructeurs. Wil je beginnen met duiken? Een begeleide duik? Duikuitrusting huren of kopen? Of, wil je instructeur worden? Je bent hier aan het goede adres. Een aanrader is een dag duiken met de boot Divemania naar Comino!
Ook technisch duiken?
Nou en of! Gozo Dive Technical heeft zijn eigen faciliteit naast de duikschool en is een droom voor tech duikers. Er staan JJ-CCR rebreathers, wings, DPV’s, dubbelsets en stages alles wat je maar kan bedenken is aanwezig. Wil je kennismaken met technisch duiken? Volg dan een TDI Intro to tech cursus.
Verblijf
Ik verbleef in een appartement van Gozo Dive Residence op ongeveer 200 meter van de duikshop. Ze zijn luxe afgewerkt en bieden gasten maximaal comfort met een magnifiek uitzicht op de baai en zee. Wil je meer weten? Stuur dan een bericht naar info@gozodive.com.
