Uren doorbrengen als duikinstructeur onder water in plaats van 9 tot 5 op kantoor? Lijkt het je wat om je passie te delen en mensen te inspireren? Lesgeven terwijl er schildpadden langszwemmen? Een leven als duikinstructeur kan je veel vrijheid en avontuur bieden. Pascal van Empelen is eigenaar van duikschool Scuba Elite op Bonaire en hij legt uit hoe het pad tot duikinstructeur er uit ziet, want ook jij kan het worden. Ga jij binenkort op teenslippers door het leven?
Tekst: René Lipmann Foto’s: Scuba Elite
Pascal, elke dag laat je met zichtbaar plezier nieuwe duikers kennismaken met de onderwaterwereld. Je hoopt ze meteen een beetje ambassadeur te maken van het rif. Daarnaast ben je PADI Course Director en verzorg je de Instructor Development Course (IDC) op Bonaire. De opleiding die duikers voorbereidt op hun eerste stap richting een professionele duikcarrière. Hoe zag jouw eigen reis tot PADI-instructeur eruit?
Tijdens mijn Open Water-cursus bij duikinstructeur Jowi wist ik het meteen: dit wil ik later óók doen. De manier waarop Jowi zijn passie voor duiken deelde. Hoe hij elke twijfel wegnam en me in mijn eigen tempo vertrouwen gaf onder water… dát wilde ik later zelf doorgeven aan andere duikers. Mijn opleidingen tot en met Divemaster volgde ik bij Alfa Dive in Nederland. Daarna deed ik mijn instructeursopleiding bij Scuba Republic in Zandvoort, onder leiding van Course Director Walter Heijmans. Zijn rust, humor, passie en enorme aandacht voor veiligheid en persoonlijke ontwikkeling was precies wat ik nodig had om te groeien.
Diezelfde basis gebruik ik nu in mijn eigen IDC’s. In 2013 verhuisde ik, net nadat ik instructeur werd, voor een jaar naar Bonaire. Het eiland liet me niet meer los. In 2018 keerde ik terug en in 2022 opende ik op Bonaire mijn eigen duikschool: Scuba Elite. Als ik niet die eerste Open Water-cursus had gevolgd, dan had mijn leven er vandaag compleet anders uitgezien. Mijn grootste tip voor aankomende instructeurs? Wacht niet tot je je 100% klaar voelt. Als je passie hebt voor duiken en graag met mensen werkt, heb je eigenlijk al alles in huis wat je nodig hebt. De rest leer je onderweg, stap voor stap, net zoals ik.
Wat zijn de vereisten om me aan te melden voor een IDC?
In de praktijk zien we dat succesvolle IDC-kandidaten het volgende in huis hebben: ze houden van duiken, werken graag met mensen en gaan positief om met uitdagingen. De rest leer je tijdens het traject! Dat is het formele lijstje. Maar nu je er toch naar vraagt, dit zijn officiële PADI-vereisten om je te kunnen aanmelden:
■ Minimaal 6 maanden een gecertificeerde duiker
■ PADI Divemaster (of een vergelijkbaar brevet van een andere trainingsorganisatie)
■ Minimaal 60 gelogde duiken voor de start van de IDC
■ Minimaal 100 gelogde duiken om deel te nemen aan het Instructor Examination
■ Medisch gekeurd en ‘fit to dive’
■ Emergency First Responder (EFR) cursus gevolgd tijdens de afgelopen 24 maanden.
Dat klinkt geweldig, je hebt het over mij! Duikinstructeur worden op Bonaire… dat doe je toch wel even?
Duikinstructeur worden op Bonaire klinkt fantastisch hè!? Dat is het ook, maar je doet het niet ‘even’. Een IDC is intensief: je leert, groeit, twijfelt en lacht. Vaak allemaal op één dag. De IDC bestaat uit twee delen: de Assistant Instructor– en de Open Water Scuba Instructor-cursus. Tijdens deze trainingen leer je hoe je duikskills veilig en duidelijk aan anderen uitlegt. Je traint in het herkennen van fouten onder water, het geven van effectieve briefings en debriefings, het toepassen van PADI-standaarden én het lesgeven met rust en controle. Bij Scuba Elite duurt de IDC inclusief examen meestal 10 tot 12 dagen. Het zijn volle dagen.
We beginnen vaak ’s ochtends vroeg, eerst met een kop goede koffie, en gaan door tot laat in de middag. Je wisselt theorielessen af met zwembadtrainingen en open water presentaties. We bouwen ook bewust ruimte in voor extra begeleiding. In onze kleine groepen is er voldoende persoonlijke feedback en herhaling, net zolang tot alles écht klikt. Pas dan zijn we tevreden! We willen dat je aan het einde van de IDC niet alleen klaar bent voor het examen, maar dat je je ook voorbereid voelt om straks met echte cursisten aan de slag te gaan. Kortom, een IDC is leuk en pittig tegelijkertijd! Wat veel kandidaten ons teruggeven, is dat een IDC bij Scuba Elite voelt alsof je onderdeel wordt van ons team én van de community. Je bent bij ons nooit een nummer. We kennen je, we weten waar je tegenaan loopt en wat je nodig hebt. Die persoonlijke aandacht, die warmte; dát maakt het traject niet alleen leerzaam, maar ook echt bijzonder.
Zit ik alleen met mijn neus in de boeken?
Gelukkig niet! De theorie rond je af, voordat de cursus begint, via een eLearning. Zodat je tijdens de IDC vooral bezig bent met doen. Natuurlijk behandelen we duiktheorie en PADI-standaarden, maar het grootste deel van je dagen besteed je aan lesgeven, oefenen, herhalen en groeien. De ene ochtend sta je in het klaslokaal een theorieles te geven, en een paar uur later finetune je je demonstraties in het open water of zwembad. We trainen in de zwembaden van Summer Village en Hotel Wanapa; en omdat het ook leuk mag zijn, sluiten we bij Wanapa af met een borrelplank!
Welke extra ondersteuning en training biedt Scuba Elite?
In een wereld waar duikopleidingen steeds sneller gaan, kiezen wij bij Scuba Elite bewust voor het tegenovergestelde: klein, persoonlijk en gericht op kwaliteit. Met kleine groepen, vaak maar 2 tot 4 kandidaten, is er ruimte voor echte begeleiding en groei. “We gaan altijd zo snel als de langzaamste,” zegt Pascal. Niet om te vertragen, maar omdat iedereen de volledige bagage verdient om straks zelfstandig en met vertrouwen les te geven. Die bagage gaat verder dan het examen: begrijpen waarom je iets doet, fouten herkennen, studenten leren lezen en professionele keuzes maken. De lat ligt hoog; niet om streng te zijn, maar om stevig en veilig aan je instructeurscarrière kunt beginnen.
Hoe belangrijk is de keuze voor een Course Director?
Heel belangrijk. Tijdens een IDC werk je intensief samen, dus je wil iemand bij wie je je op je gemak voelt, iemand met wie je kunt lachen, die eerlijk is en je elke dag een stukje beter maakt. Mijn kandidaten weten dat ze er nooit alleen voor staan. Ik zet graag dat extra stapje: langere avonden, extra oefensessies of even apart zitten als je ergens doorheen moet. Dat is voor mij de essentie van opleiden. En Bonaire maakt het plaatje natuurlijk compleet: helder water, rustige omstandigheden en een ontspannen eiland. Die combinatie van klik, begeleiding, humor, vertrouwen en plek maakt van een IDC geen cursus, maar een ervaring die je meeneemt in je hele instructeurscarrière.
Is er een mogelijkheid tot een stage na het behalen van de IDC om ervaring op te doen?
Zeker weten! Bij Scuba Elite vinden we het belangrijk dat je niet alleen met een brevet naar huis gaat, maar ook met echte praktijkervaring en zelfvertrouwen. Daarom kunnen nieuwe instructeurs na hun IDC bij ons meedraaien: soms een week, soms een paar maanden. Je start als extra instructeur: je kijkt mee, leert hoe wij lesgeven, situaties lezen en plannen. Alle kleine dingen die je niet uit een boek haalt. Zodra jij er klaar voor bent, op jouw tempo, begeleid je jouw eerste cursus zelfstandig.
Hoe makkelijk is het om na de Instructor Development Course werk te vinden?
De vraag naar goede instructeurs blijft groot. Duikscholen zoeken niet zomaar ‘iemand met een brevet’, maar mensen die rustig zijn, veilig werken, verantwoordelijkheid nemen en plezier brengen in een groep. Vaak zien we dat kandidaten na hun IDC heel snel ergens kunnen beginnen. Het helpt dat wij als duikschool goede contacten hebben, weten waar de vraag ligt, en dat we klein genoeg zijn om echt eerlijk advies te geven: welke plek past bij jóu? Met een PADI-instructeursbrevet kun je letterlijk overal naartoe: van de Cariben tot Azië, van liveaboards tot luxe resorts. Veel van onze kandidaten zijn na hun IDC naar plekken gegaan waar ze anders nooit zouden wonen: Curaçao, Australië… het is echt een paspoort naar de wereld.
Wanneer is iemand in jouw ogen een goede instructeur?
Voor mij is een goede instructeur iemand die rust uitstraalt. Technische skills kun je trainen, maar rust, geduld en veiligheid creëren… dát maakt het verschil. Een goede instructeur luistert, houdt de controle en laat studenten voelen dat ze nooit hoeven te haasten. En ja, een goede kop koffie kunnen zetten helpt zeker, lacht Pascal. Maar bovenal: een goede instructeur creëert een veilige sfeer waarin iedereen durft te leren.
Terugkijkend op je eigen traject tot duikinstructeur, zou je deze stap vandaag weer maken?
Zonder twijfel. Het heeft mijn leven veranderd. Niet alleen omdat ik nu een eigen duikschool heb en een deel van mijn dagen onder water doorbreng, maar omdat ik als instructeur heb geleerd om mensen te begeleiden op momenten dat ze spanning of onzekerheid voelen. Die vaardigheden neem je overal mee naartoe. Mijn ‘kantoor’ bestaat nu uit helder blauw water, schildpadden die langs zwemmen en cursisten die na een skill ineens glinsteren van trots.
Als ik opnieuw mocht kiezen, zou ik dit pad zonder aarzelen weer bewandelen. Het is de beste beslissing die ik ooit heb gemaakt, en ik vind het nog elke dag een privilege om andere duikers en instructeurs te helpen dezelfde sprong te wagen.
Informatie Scuba Elite
Duikschool Scuba Elite is een jonge, PADI-erkende duikschool gevestigd op Bonaire. Ze richten zich op persoonlijke aandacht en duurzaamheid in de duiksport. Ze bieden een volledig scala aan PADI-duikcursussen, van beginners- (proefduiken) tot instructeursniveau (PADI Instructor Development Course). Ze hechten waarde aan persoonlijke begeleiding en duiken met groepen van maximaal vier personen per instructeur.
Scuba Elite is een Green Fins lid en zet zich in voor milieuvriendelijke duikpraktijken en het behoud van het mariene ecosysteem, onder andere door cursussen over koraalherstel (Reef Renewal) aan te bieden. Ze bieden ook verhuur van duikuitrusting aan. De duikschool wordt geleid door PADI Course Director Pascal van Empelen en zijn team van instructeurs.
