Hoe het voelt om 222 meter water boven je hoofd te hebben? Gaëlle Giesen weet het… zij is wereldrecordhoudster in rebreatherduiken naar die diepte. Ze voelt zich helemaal op haar gemak diep onder water en hoog in dé lucht! Op Dive Expo in Antwerpen is zij een van de gastsprekers, we stellen haar alvast voor.
Tekst: René Lipmann Foto’s: Albert Ghizzo – Tek Images
Gaëlle, hoe ben je geïnteresseerd geraakt in de duiksport?
Als kind reisde ik veel met mijn ouders en snorkelde ik graag in zee. Tijdens mijn studie aan de Technische Hogeschool van Lausanne (EPFL) in Zwitserland kreeg ik de kans om naar Zuid-Frankrijk te gaan om mijn open water brevet te halen. Daarna ging ik verder met recreatief duiken in Frankrijk en tijdens vakanties, zoals in Zuid-Afrika of Brazilië, voordat ik overstapte op technisch duiken. Ik hou van wrakduiken, de natuur en het verkennen van deze vreemde wereld. Nu bezit ik het hypoxic rebreather brevet en het volledige grot CCR-brevet. Dat laatste heb ik in de Mexicaanse cenotes gedaan, wat absoluut ongelooflijk was.
Hoe ging je van snorkelen naar technisch duiken. Dat is toch een forse stap!
Ik voelde me een beetje gefrustreerd bij het recreatief duiken, ik wilde langer in het water blijven en dieper gaan. Sinds ik duik, voel ik me altijd aangetrokken tot de diepte. Ik moet het zelf zien. Misschien ken je het citaat uit Moby Dick ‘I am tormented with an everlasting itch for things remote’. Dit is precies hoe ik me voel over duiken. Ik ben gefascineerd door wrakken! Ik vind het prachtig en onwerkelijk om te zien hoe deze menselijke objecten, met meestal tragische verhalen, op de zeebodem liggen en een oase voor leven worden. Daarom ben ik begonnen met technisch duiken en specifiek met rebreatherduiken.
Je maakte duiken naar ruim 80 meter diep, maar wilde verder?
Tijdens mijn eerste duik van 2 uur op 80 meter, op het wrak van de olietanker Amoco Milford Haven in Genua, voelde ik me mentaal en fysiek erg goed. Ik dacht bij mezelf dat ik dieper kon gaan en langer onder water kon blijven. Uit nieuwsgierigheid zocht ik de wereldrecords diepte op en zag een groot verschil tussen de wereldrecords voor mannen en vrouwen. Het vrouwelijk record in rebreatherduiken stond op 198 meter, door Kimberly Inge, terwijl de wereldrecords voor mannen tot ver onder de 300 meter reikten. Hierbij moet opgemerkt worden dat Karen van den Oever in een grot en met een open circuit tot 246 meter dook. Toen besloot ik dat ik verder dan 200 meter wilde gaan met een rebreather en in open water.
Waar komt de drang om deze heftige uitdaging aan te gaan vandaan? Was je als klein kind al zo moedig?
Ik wilde gewoon mijn nieuwsgierigheid naar de zee, de diepten, de menselijke fysiologie en psychologie bevredigen. Als kind was ik behoorlijk verlegen en ging ik niet graag naar school. Tijdens mijn pubertijd en nadat ik met verschillende sporten was begonnen, zoals paardrijden en atletiek, kreeg ik meer zelfvertrouwen. Op mijn 19e begon ik binnen 2 maanden met duiken en parachutespringen. Ik wist dat ik dit mijn hele leven zou blijven doen. Al snel werd parachutespringen heel belangrijk en werd ik lid van het Franse nationale team. Tot op heden ben ik viervoudig vice-wereldkampioen formatiespringen. Om te trainen voor mijn wereldrecordproject, gebruikte ik mijn ervaring als topsporter in parachutespringen die me het vertrouwen en de methode gaf om deze uitdaging aan te gaan.
Wat me opvalt, je voelt je thuis in omgevingen waar mensen eigenlijk niet thuis horen. Begrijp je dat dit soort prestaties in de ogen van een buitenstaander als ‘extreem’ wordt gezien? Is dat wat je aantrekt? Voel je je ook een rolmodel voor andere vrouwen?
Voor mij voelt een normaal leven extreem. In het weekend thuisblijven en tuinieren is voor mij totaal ongewoon. Ik voel me helemaal op mijn gemak in de lucht of onder water. Dit is wat ik echt leuk vind aan rebreatherduiken, ik voel me geaccepteerd door de omgeving, wat waarschijnlijk niet het geval is. Ik vind het gewoon heerlijk om deze omgevingen te verkennen. Maar het is ook een persoonlijke verkenning, kijken hoe het voelt om 222 meter water boven mijn hoofd te hebben.
Ik zoek graag de grenzen op van wat als acceptabel wordt gezien, pushing the envelope. Ik gebruik dit record als een platform om te praten over technisch duiken en parachutespringen. Ik wil dat vrouwen hun definitie van het mogelijke verleggen en zich vrij voelen om een project of doel na te streven.
30 september 2024. De dag van je 222-meterrecord, vertel!
Die dag dook ik in de buurt van Cassis in Zuid-Frankrijk, in de canyon van Cassidaigne. Het is erg moeilijk om dit soort diepten dicht bij de kust te vinden en nog belangrijker, een decompressiekamer. Ik gebruikte een configuratie met twee rebreathers, wat betekent dat ik een rebreather bail-out had en geen flessen op 222 meter. De hele strategie was om de inspanningen op grote diepte te minimaliseren, met specifiek werk aan drijfvermogen en een onderwaterscooter die door Teseo speciaal voor die diepten is gemaakt. Ik daalde af met een duikbuddy met wie ik al tien jaar duik, we bereikten de zeebodem op 120 meter en daalden af in de canyon met onze Bm3 extreme scooters.
Het duurde 14 minuten om van de oppervlakte naar 222 meter te gaan. We zagen niet veel leven omdat we ons op een modderige zeebodem bevonden, behalve een kleine kattenhaai rond 200 meter. Daarom concentreerde ik me op mijn uitrusting en mijn sensaties. Ik kwam aan op 222 meter, mijn doel, maar eerlijk gezegd voelde ik me net zo goed als duiken op 40 meter. Mijn ademhaling was langzaam en ik was in vrede. Maar toen begon het moeilijke gedeelte! Ik zei tegen mezelf ‘geweldig, je hebt een wereldrecord, nu moet je weer omhoog!’. Dit was mijn manier om mezelf eraan te herinneren gefocust te blijven. Ik moest de stijgsnelheid onder controle houden en de decompressie starten. Op ongeveer 120 meter op weg naar boven, kwamen we onze veiligheidsduiker tegen die zich bij de opstijging aansloot. Hij vroeg of alles in orde was en ik was erg blij om te kunnen antwoorden dat het prima ging. Kort daarna begonnen we met decompressie. De laatste stop op 6 meter duurde 100 minuten en de totale duiktijd was 4 uur en 30 minuten, genoeg tijd om een film te kijken, in mijn geval Dune!
Zijn er officiële decompressieschema‘s voor opstijgingen vanaf 200 meter? Of was je je eigen proefkonijn voor die duik? Had je een eigen schema ontwikkeld?
Het decompressieprofiel was een belangrijk aspect van de voorbereiding. Niemand weet precies hoe je decompressie vanaf 200 meter moet uitvoeren. Ik sprak met de Franse mannelijke wereldrecordhouders die veel ervaring hebben met duiken onder de 200 meter (Frederic Swierczynski, Xavier Meniscus en Pascal Barnabe), evenals met een aantal mensen die bij Comex werkten en veel ervaring hebben met professionele diepduikoperaties. Maar uiteindelijk moest ik mijn eigen keuze maken om ze te testen!
Ik gebruikte een decomodel van Bühlmann, maar de grote vraag was welke gradiëntfactoren (GF) ik moest kiezen. Na een paar simulaties ben ik met mijn GF‘s gaan duiken en heb ik ze steeds dieper getest. Ik heb nooit problemen gehad, zelfs niet tijdens duiken onder de 200 meter. Ik weet echter niet of het puur geluk was.
Wil je in de toekomst je eigen record verbreken? Er zijn mannen die duiken van meer dan 300 meter hebben gemaakt. Acht jij je zelf daar ook toe instaat?
Ik zou graag heel diep blijven duiken, maar dit keer om iets op de bodem te zien, zoals een wrak of een grote rots met leven. Duiken tot 300 meter is een heel ander verhaal en zou een behoorlijke training vergen. Zo‘n project zou veel meer toewijding vergen en is voorlopig niet iets waar ik aan kan beginnen.
De lucht en de diepten van de zee, en ook nog de ruimte in? Je werkt als ingenieur bij Franse ruimtevaartorganisatie CNES, met welke projecten houd je je bezig? Je werkt lijkt ook een optelsom van je passies?
Ik werk aan twee belangrijke projecten. Het ene heet Dragonfly, een NASA-missie die bestaat uit een drone die op Saturnus maan Titan zal vliegen. Frankrijk draagt bij aan deze missie met de levering van een gaschromatograaf, essentieel voor de analyse van de chemische stoffen ter plaatse. Titan is een analogon van de prille aarde (voordat er leven ontstond) en kan ons helpen bij het beantwoorden van vragen over het ontstaan van leven op aarde en over wat een planeet of maan bewoonbaar maakt.
De andere missie waar ik aan werk heet ARIEL, maar niet de kleine zeemeermin! Dit acroniem staat voor Atmospheric Remote-sensing Infrared Exoplanet Large-survey. Het is een ESA-missie om duizend exoplaneten, variërend van rotsachtige planeten tot gasreuzen, en hun atmosferen te bestuderen om de chemische samenstelling en zelfs de weersomstandigheden te bepalen. Dit zal astronomen helpen om de vorming van atmosferen en planeten en de evolutie van planetenstelsels door de tijd heen te begrijpen. Ik houd er gewoon van om ons universum, onze planeet, de oceaan en het leven zelf te onderzoeken. Door mijn werk en mijn activiteiten als duiken en parachutespringen kan ik al mijn passies ten volle beleven.
Je bent gastspreker op Dive Expo dit jaar. Kun je iets vertellen over je presentatie? Waarom moet ik beslist komen luisteren en kijken in Antwerpen?
Ik ben zeer vereerd met de uitnodiging op Dive Expo! Ik zal het hebben over mijn zeer diepe duiken en de voorbereiding daarvan, maar ook over technische aspecten die specifiek met vrouwen te maken hebben. Als je nieuwsgierig bent naar deze onderwerpen, kom dan naar mijn lezing luisteren of ontmoet me tijdens Dive Expo.
Op zondag 7 december, 13:45 uur, zaal blauw, spreekt Gaëlle Giesen op Dive-Expo over Diving to 222m, a female world record in open water and rebreather diving. Tot in Antwerpen!
Over Gaëlle Giesen
De natuurkundige en ingenieur ruimtevaartsystemen Gaëlle Giesen was tot voor kort lid van het Franse nationale team formatie parachutespringen. Haar palmares omvat een wereldbeker, 4x vice-wereldkampioen en verschillende Franse kampioenschappen. Ze studeerde bachelor en master in astrofysica en kosmologie aan de EPFL, de Technische Hogeschool van Lausanne. Hier begon ze met recreatief duiken bij het sportcentrum van de universiteit. Tegenwoordig duikt ze met gasmengsels en specifieke uitrusting om dieper te gaan en langer onder water te blijven.
Breaking!
Op 18 augustus dit jaar heeft Gaëlle, in de grot Résurgence de Port Miou, gedoken tot maar liefst 230 meter! Daarmee heeft ze haar eigen record aangescherpt en een nieuw wereldrecord voor vrouwen rebreather-grotduiken gevestigd.
