Vergeet de standaard sup-rondjes door de gracht. Ulco-Dirk van Sup Wad Adventure neemt je mee naar een wereld die elke paar uur letterlijk verdwijnt en weer verschijnt: de Waddenzee. Dit is geen simpel uitje; dit is een diepe duik in het UNESCO Werelderfgoed, maar dan vanaf een board. Wat Sup Wad Adventure zo uniek maakt, is de combinatie van fysieke inspanning en totale verstilling. Terwijl je over de spiegelgladde geulen glijdt, voel je de cadans van de natuur. Ulco-Dirk is niet zomaar een sup instructeur, hij is een rasechte ‘wadfluisteraarʼ. Met zijn enorme kennis over de flora, fauna en de getijden, maakt hij van elke tocht in een ontdekkingsreis.
Tekst: Ulco-dirk Gosma Foto’s: Sup Wad Adventure
De wind trekt zacht over het wateroppervlak van de Waddenzee terwijl ik mijn voeten op het supboard zet. Meeuwen cirkelen boven het water, het ruikt naar zout en zee. We starten vanaf de haven van Lauwersoog, dat er op deze vroege ochtend nog rustig bij ligt en waar de vissersboten aan de kade liggen. Voorzichtig duw ik mezelf af van de kant en glij het water op. Het board wiebelt even, maar al snel vind ik mijn balans. Met rustige slagen peddel ik de haven uit, weg van de kade de open zee op. Het wordt stiller, Alleen het zachte klotsen van het water tegen mijn board en het roepen van een meeuw in de verte blijven over. Voor me opent de Waddenzee zich; wijds, leeg en eindeloos.
Het wad op
Al snel laat ik de haven achter me en peddel verder het wad op. Het land lijkt langzaam los te laten. Links en rechts niets dan water en lucht. Het is stil op een manier die je bijna niet meer kent. Geen verkeer, geen stemmen, alleen het ritme van mijn peddel en het zachte ruisen van de wind. Voor me ligt de route richting de Engelsmanplaat. Ik ben niet alleen, met een groep van 10 peddelaars trekken we samen het wad op. Verspreid over het water, ieder in zijn eigen ritme maar toch verbonden door dezelfde tocht.
Onderweg nemen we de tijd. Zittend op het board met de voeten in het koele zeewater, een korte pauze midden in de leegte. Geen haast, alleen het getij dat bepaalt. In de verte verschijnen donkere vormen op een zandbank. Zeehonden! Ze liggen roerloos, af en toe gaat er een kop omhoog. Nieuwsgierig kijken ze onze kant op, terwijl wij op gepaste afstand blijven en het moment in stilte beleven. Dit is het wad zoals het bedoeld is. Ook de vuurtoren is met het heldere weer met prachtige blauwe luchten goed in de verte te zien. Als begeleiders van Sup Wad Adventure vertellen we onderweg van alles over de zee. Over stroming, golven en de route naar de Engelsmanplaat. En natuurlijk veel uitleg over de zeehonden, die we vaak na ongeveer 4 km suppen vanaf de kust kunnen zien.
We suppen gezellig met de groep gestaag richting de Engelsmanplaat en volgen onderweg de boeien. Langs grote zandbanken en waar je bij de kant van de zandbank en vooral bij de boeien goed kunt zien hoe sterk de stroming is.
Ons doel is de Engelsmanplaat
Na 2,5 km maken we even een korte stop voor wat eten en drinken. In alle rust nemen we de tijd voor een aantal foto’s. Al liggen we te dobberen, door het getij gaan we altijd nog zo’n 4 km per uur. Het is voor mij als organisator zo gaaf om met zoveel verschillende mensen op avontuur te gaan. We delen allemaal dezelfde passie: het suppen op de zee. Met als doel de Engelsmanplaat.
Na 11 km en ongeveer 2 uur verder, naderen we Engelsmanplaat. Het water wordt rustiger en het witte zand glinstert in de zon. Het drenkelingenhuisje – vaak geassocieerd met de locatie ‘de Kalkman’ (in de buurt van paal 25) – torent al hoog op de plaat. Langzaam suppen we verder met z’n allen langs het strand waar in de verte een groep wadlopers staat.
Ze zijn afgezet door een schip waar wij later ook mee zullen vertrekken. Er drijven kwallen voorbij en een van ons gaat als begeleider voorop om de route goed te bepalen. Ikzelf sluit achteraan om de groep bij elkaar te houden. Onze sup gids Berend Torensma gaat als eerste van z’n sup af en trekt het board op het witte strand. Hij maakt snel een mooie groepsfoto. Een vrolijk beeld door de verschillende kleuren van de supboards.
Picknick met voeten in het zand
Nu is het eerst tijd voor een uitgebreide picknick, mijn supboard dient als tafel. Ik geniet lekker met blote voeten in het warme zand en kijk naar de prachtige verschillende schelpen die overal liggen. De broodjes met kaas en een gezond sapje doen me goed. Ondertussen kletsen we over dit geweldige avontuur terwijl zeilboten voorbijvaren. Na drie kwartier trekken we de supboards en spullen zo’n 20 meter hoger het strand op.
Over een uurtje wordt het weer vloed. Tijd voor onze wandeling richting het drenkelingenhuisje wat in de verte, samen met het houten baken, te zien is. We laten de boards even rusten op het droge en lopen over de plaat, waar op sommige plekken nog een paar centimeter water staat. Het blijft bijzonder dat hier over een aantal uren het water weer stijgt en het weer vloed wordt. De plaat wordt dan weer compleet opgeslokt door de zee, met alleen het baken en het drenkelingenhuisje wat boven water uitsteekt.
Terwijl we verder lopen over de plaat doemt het drenkelingenhuisje op. Klein, eenzaam en tegelijk indrukwekkend in zijn eenvoud. Even verderop staat het baken. Stil en onverstoorbaar al jaren een herkenningspunt voor wie hier zijn weg zoekt. Het baken bij de Kalkman is een zogenaamde kaap. Dit is een groot, houten bouwwerk dat vroeger diende als herkenningspunt voor de scheepvaart en tegenwoordig vooral een belangrijk oriëntatiepunt is voor wadlopers.
Rauwe geschiedenis
Elke stap brengt ons dichter bij een stukje geschiedenis. Dit huisje was ooit een laatste toevlucht voor drenkelingen. Mensen die hier overgeleverd waren aan wind en water, vonden hoop in deze schuilplaats. Als je er voor staat voel je hoe rauw en echt het leven hier kon zijn. Aangekomen bij het drenkelingenhuisje zie ik dat er medewerkers van Staatsbosbeheer boven op de balustrade staan die er een paar dagen verblijven.
Ik vraag ik of we met onze groep suppers even naar boven mogen komen om van het uitzicht te genieten. De man en vrouw die in het drenkelingenhuisje verblijven zijn erg vriendelijk en roepen dat we naar boven kunnen komen. Boven op de trap zien we een beeld van een Zwarte Madonna. Het beeldje wordt gezien als de onofficiële beschermvrouwe van de Waddenzee. Op deze plek symboliseert het vooral de geborgenheid en veiligheid die het huisje biedt te midden van de ruwe elementen van de Waddenzee.
De man verteld ons uitgebreid over het huisje en de plaat. Over de bijzondere vogels en zeehonden die ze bestuderen. Hij wijst spontaan naar een beweeglijk vogeltje dat op het strand langs de vloedlijn naar voedsel zoekt. Het huisje is super basic, maar wel voorzien van een draagbaar porta potti toilet, mini keukentje op gas, bed en tafel met een paar stoeltjes. Iedereen staat zwaar te genieten van een prachtig panoramisch uitzicht over de eindeloze plaat. Ik zie de ‘WOW’ in hun ogen. In de verte ligt het eiland Schiermonnikoog met de vuurtoren. Het gevoel van niemandsland. Alleen in een klein houten huisje. Tien meter hoog op houten palen, dat straks alleen boven zee uittorent als het weer vloed wordt. Door een verrekijker zien we ook achter de Engelsmanplaat nog een plaat, het Rif. Dit is een plaat met alleen wat duinen wat dieper in zee ligt. De platen in dit gebied zijn erg dynamisch en kunnen door stroming en zandverplaatsing van vorm en grootte veranderen.
De Waddenschipper
Na een uurtje in het drenkelingenhuisje is het hoog tijd om weer naar onze supboards te gaan en te wachten op de Waddenschipper. We bedanken de mensen die in het drenkelingenhuisje verblijven en lopen weer terug over de plaat richting onze boards. In kleine poeltjes scharrelen nog wat kleine strandkrabben. We komen een groep wadlopers tegen die zijn afgezet door de waddenschipper, hetzelfde schip brengt ons dadelijk terug naar Lauwersoog. Terug bij de boards gaan we nog even met z’n allen op de foto. Natuurlijk op de achtergrond het drenkelingenhuisje en het baken, als bewijs dat we hier geweest zijn.
Nu iedereen zijn sup leeg laat lopen en spullen bij elkaar zoekt gaan we richting de waddenschipper. De neus van het schip ligt al in het zand. De kapitein zwaait en roept dat wij aan boord kunnen. Ik loop tot aan het middel in het water richting het schip, op mijn rug een grote tas met daarin de sup en toebehoren. Ik ga als eerste aan boord, samen met de kapitein helpen we vervolgens de groep met hun tassen. Op het schip moeten de waterschoenen uit om het schip schoon te houden. Iedereen heeft een plekje aan boord gevonden. Het is tijd voor een lekker hapje en drankje.
Het is nog even wachten op de grote groep wadlopers, maar dan gaat de trap op het schip en varen we weer richting Lauwersoog. Onderweg vaart de kapitein nog even langs de zeehondenplaat. Voor ons ligt een uitgestrekte zandbank. Eerst lijken het gewoon heuvels van zand, maar dan zie je ze: tientallen, soms honderden zeehonden die lui in de zon liggen. Het schip ligt stil en de kapitein komt aan dek om een verhaal over de zeehonden te vertellen. De zeehondenplaat is een plek waar de mens even te gast is in de wilde natuur. Terwijl we daar stilliggen, voel je de grootsheid van de Waddenzee.
De zeehonden liggen in een soort banaan-houding, pure ’wad-yoga’. Het geluid is een mengeling van zacht blaffen en het ruisen van de wind. Wanneer de boot weer terugvaart naar de haven van Lauwersoog, en het drenkelingenhuisje in de verte kleiner wordt, neem ik een onvergetelijke herinnering mee: de stilte, de wind en de blik van een zeehond die je recht in de ogen kijkt. In de haven zitten de terrasjes vol. Nog even aanleggen, de kapitein bedanken dan gaan we met de groep van boord richting het parkeerterrein waar de auto’s staan. Ik krijg een laatste knuffel van iedereen en een bedankje voor deze prachtige, onvergetelijke dag.
Wil jij ook in Werelderfgoed Waddenzee het zoute water proeven, het slik op je huid voelen en de zilte lucht snuiven op de sup? Neem dan contact op met Ulco-Dirk Gosma van Sup Wad Adventure via ud.gosma@knid.nl
